Afschaffing woonbonus en verlaging registratierechten in Vlaams programmadecreet (art. 32-34 en art. 36-38 PD 2020)

Het programmadecreet verlaagt de registratierechten (het ?verkooprecht?) bij aankoop van de enige eigen woning en schaft de woonbonus af.

Verkooprecht

Particulieren die een woning aankopen in volle eigendom om er hun hoofdverblijfplaats in te vestigen, betalen vanaf nu 6% registratierechten in plaats van 7%.

Het huidige verlaagd tarief voor een ingrijpende energetische renovatie daalt van 6% naar 5%.
Een 'ingrijpende energetische renovatie' is een functiewijziging met een beschermd volume dat groter is dan 800 m3 of een renovatie waarbij ten minste de toestellen om een specifiek binnenklimaat op te wekken, volledig worden vervangen en minstens 75% van de bestaande en nieuwe scheidingsconstructies die het beschermd volume omhullen en die grenzen aan de buitenomgeving worden geïsoleerd. Voor zover het geen ontmanteling, gedeeltelijke herbouw of herbouw betreft.

Voor monumenten die als hoofdverblijfplaats worden aangekocht, bestaat er een apart 5%-regime.

Woonbonus

Er wordt geen woonbonus meer toegekend voor hypothecaire leningen die na 31 december 2019 worden aangegaan. De woonbonus dooft dus uit.

Vanaf diezelfde datum verdwijnt ook de belastingvermindering voor erfpacht- en opstalvergoedingen en gelijkaardige onroerende rechten voor de eigen woning.

Het programmadecreet voert wel een antimisbruikbepaling in (nieuw art. 14546/1 WIB 1992): als een belastingplichtige met recht op belastingvermindering bepaalde handelingen zou stellen die er specifiek op gericht zijn om de looptijd van zijn belastingvermindering te verlengen, mag de fiscus die handelingen als niet-bestaande beschouwen.

Vanaf 1 januari 2020

Voor de afschaffing van de woonbonus is de datum van de authentieke leningakte bepalend: vóór 1 januari 2020. Voor de verlaging van de registratierechten is de datum van de koopakte bepalend: vanaf 1 januari 2020. Om te vermijden dat bepaalde kopers geen recht meer zouden hebben op de woonbonus, terwijl zij nog geen recht hebben op het lagere registratierechtentarief, voorziet het programmadecreet in een afwijking: het lagere tarief zal ook toegepast worden als de koop vóór 1 januari 2020 gesloten werd, maar de authentieke leningakte pas op of na 1 januari 2020 wordt verleden.

Volgens de toelichting wil de regering met de verlaging van de registratierechten en de afschaffing van de woonbonus het fiscaal voordeel van het 'hebben' van een woning verschuiven naar het 'verwerven' van een woning. Maar dat geldt niet voor iedereen: wie een nieuwbouw aankoopt onder de btw-regeling, verliest het recht op de woonbonus, maar geniet géén compensatie in de vorm van een lager tarief.

Bron: Programmadecreet van 20 december 2019 bij de begroting 2020, BS 30 december 2019, art. 32-34, art. 36-38 en art. 79, eerste lid, 5° en tweede lid PD 2020.

Zie ook:
VCF, artt. 2.9.4.2.11 - 2.9.4.2.14.
WIB 1992, art. 14538/2 (afschaffing van de woonbonus), art. 14543 (belastingvermindering voor erfpacht- en opstalvergoedingen) en nieuw art. 14546/1.